P1 Belgesi Nedir? Kimler Almak Zorunda? (Kapsamlı Rehber)
Şehir içi lojistik, kurye hizmetleri ve dağıtım ağları büyüdükçe yasal zorunluluklar da işletmelerin gündeminde ilk sıraya yerleşiyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen yetki belgeleri arasında, özellikle yerel dağıtım yapan firmaları ilgilendiren en önemli belge P1 Yetki Belgesi'dir.
Peki, P1 belgesi nedir, bu belgeyi kimlerin alması zorunludur ve başvuru şartları nelerdir? İşletmenizin cezai yaptırımlarla karşılaşmaması için bilmeniz gereken tüm detayları derledik.
P1 Belgesi Nedir?
P1 Yetki Belgesi; il sınırları içerisinde (şehir içi) dağıtım işletmeciliği yapacak olan gerçek ve tüzel kişilere verilen bir yetki belgesi türüdür.
Buradaki kritik nokta "Dağıtım İşletmeciliği" kavramıdır. Sadece taşıma yapmak değil, dağıtım ağını organize etmek, kargoları veya paketleri toplamak, ayrıştırmak ve alıcısına teslim etmek süreçlerini kapsar. Eğer işletmeniz şehirlerarası değil, sadece bulunduğu ilin sınırları içerisinde ticari amaçla dağıtım yapıyorsa, Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereği P1 belgesine sahip olmanız gerekir.
Önemli Not: P1 belgesi sadece il içi faaliyetleri kapsar. Eğer şehirlerarası dağıtım yapacaksanız P2 Yetki Belgesi almanız gerekmektedir.
P1 Belgesi Kimler Almak Zorunda?
Genellikle "Moto kurye şirketiyim, bu belgeyi almalı mıyım?" sorusu sıkça sorulur. P1 belgesi aşağıdaki faaliyetleri yürüten işletmeler için zorunludur:
- Şehir İçi Kurye Firmaları: Kendi markasıyla il içinde dağıtım organizasyonu kuranlar.
- Dağıtım Acenteleri: Büyük kargo firmalarının il içi dağıtımını üstlenen yerel partnerler.
- Market ve Gıda Dağıtım Ağları: Kendi lojistik ağını kurup dağıtım işletmeciliği yapan firmalar.
- E-Ticaret Lojistik Firmaları: Sadece belirli bir ilde depolama ve son kilometre (last mile) teslimatı yapan işletmeler.
Özetle; tek bir motosiklet ile bireysel çalışan bir kurye değil, bir dağıtım ağı yöneten ve işleten firmaların P1 belgesi alması şarttır.
P1 Yetki Belgesi Alma Şartları Nelerdir? (2025-2026)
P1 belgesi almak için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın belirlediği asgari şartları sağlamanız gerekir. Bu şartlar, sektördeki kalitenin korunması ve "merdiven altı" işletmeciliğin önüne geçilmesi için belirlenmiştir.
- Sermaye Şartı: İşletmenin belirli bir kayıtlı sermayeye sahip olması gerekir (Yıllara göre güncellenir, en güncel rakam için bakanlık verileri kontrol edilmelidir).
- Araç Şartı: İşletmenin kendine ait (özmal) en az 5 adet dağıtım personeli/motorlu kuryesi veya belirli sayıda aracı olması beklenir. Genellikle en az 5 adet iki tekerlekli motorlu araç veya özmal ticari araç istenir.
- Alan/Depo Şartı: Dağıtımı organize edecek, yükleme-boşaltma yapmaya elverişli bir merkezin, şubenin veya deposunun bulunması gerekir.
- ODY/ÜDY Belgesi: İşletmede mesleki yeterlilik belgesine (ODY veya ÜDY) sahip bir yöneticinin istihdam edilmesi zorunludur.
P1 Belgesi ile K1 Belgesi Arasındaki Fark Nedir?
Girişimcilerin en çok karıştırdığı iki belge türü P1 ve K1'dir:
- K1 Belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapanlar içindir. Yani "malı A noktasından B noktasına taşıyan" nakliyeciler alır.
- P1 Belgesi: Dağıtım işletmeciliği yapanlar içindir. Yani "malı toplayan, ayrıştıran, dağıtımını organize eden ve teslim eden" kurye/dağıtım firmaları alır.
Eğer bir dağıtım ağı yönetiyorsanız ve kapıdan kapıya teslimat (door-to-door) yapıyorsanız, ihtiyacınız olan belge P1'dir.
P1 Belgesi Olmadan Çalışmanın Cezası
Karayolu Taşıma Kanunu’nun 26. maddesine göre, yetki belgesi olmadan faaliyet gösteren işletmelere idari para cezası uygulanır. Ayrıca faaliyetin durdurulması gibi yaptırımlarla karşılaşılabilir. İşletmenizin sürdürülebilirliği ve kurumsal itibarınız için belgelendirme süreçlerini tamamlamanız hayati önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
P1 Belgesi ücreti ne kadar? Belge ücretleri her yılın Ocak ayında yeniden değerleme oranına göre güncellenir. 2026 yılı güncel harç bedelleri için Ulaştırma Bakanlığı'nın resmi sitesini veya bölge müdürlüklerini ziyaret etmelisiniz.
P1 Belgesi süresi ne kadar? Alınan P1 yetki belgesi 5 yıl süreyle geçerlidir. 5 yılın sonunda yenileme işlemi yapılması gerekir.
Bireysel motorlu kuryeyim, P1 almalı mıyım? Eğer bireysel şahıs şirketi olarak bir P1 belgeli firmaya (örneğin Trendyol Go, Yemeksepeti vb.) hizmet veriyorsanız, genellikle ana firmanın yetki belgesi şemsiyesi altında çalışırsınız veya K türü yetki belgeleri gerekebilir. Ancak kendi kurye şirketinizi kurup kendi müşterilerinize dağıtım hizmeti verecekseniz P1 şartlarını sağlamanız gerekir.
Sonuç ve Özet
P1 Yetki Belgesi, şehir içi lojistik sektöründe kurumsal bir oyuncu olmanın ilk adımıdır. Hem yasal zorunlulukları yerine getirmek hem de müşterilerinize güven vermek için başvuru sürecinizi ertelemeyin.
Profesyonel dağıtım ağınızı kurarken yasal süreçlerde takılmamak için bir uzmandan destek almayı unutmayın.